Newcastle Hastalığı: Broiler Çiftliklerinde Belirtileri ve Korunma Yolları

Newcastle hastalığı (ND), Paramyxovirus tip 1'in neden olduğu ve tüm kanatlı türlerini etkileyen son derece bulaşıcı bir viral hastalıktır. Yüksek patojenik suşlar, aşısız bir sürüyü 2-3 gün içinde tamamen yok edebilir. Türkiye'de her yıl binlerce çiftliği etkileyen bu hastalık hakkında bilmeniz gereken her şey bu yazıda.

Belirtiler

Newcastle hastalığının belirtileri virüsün patojenisite düzeyine göre değişir. Yüksek patojenik (velojenik) suşlarda belirtiler şunlardır:

• Ani ve yüksek ölüm oranı — bazen belirti göstermeden ölüm
• Solunum güçlüğü, öksürük, hırıltı
• Yeşil veya sarı renkli ishal
• Sinirsel belirtiler: boyun bükülmesi, dönme, felç
• Yumurta veriminde ani düşüş ve kabuk bozuklukları
• Yüz ve boyun bölgesinde ödem

Bulaşma Yolları

Virüs solunum yolu salgıları, dışkı, kontamine yem-su ve ekipmanlar aracılığıyla yayılır. Yabani kuşlar önemli bir rezervuar ve taşıyıcıdır. Ziyaretçiler, araçlar ve ekipmanlar da virüsü çiftliğe taşıyabilir.

Aşılama Programı

Newcastle hastalığına karşı en etkili koruma aşılamadır. Türkiye'de yaygın olarak kullanılan aşılama protokolü: 1. gün HB1 veya Lasota suşu göz damlası, 14. gün Lasota suşu içme suyu, 28. gün inaktif yağlı adjuvanlı aşı enjeksiyonu şeklindedir. Veteriner hekiminizle bölgenize özgü protokolü belirleyin.

Salgın Durumunda Yapılması Gerekenler

Newcastle şüphesi durumunda derhal veteriner hekime başvurun, etkilenen sürüyü izole edin, kümes girişini kısıtlayın ve Tarım Bakanlığı'na bildirin. Hastalık ihbarı zorunludur. Salgın sonrası kümes en az 21 gün boş bırakılmalı ve kapsamlı dezenfeksiyon yapılmalıdır.